Mobil versiya RU AZ
_




AZƏRBAYCAN » ELM VƏ TEXNOLOGİYA

Azərbaycanda sosial şəbəkə istifadəçilərinə xəbərdarlıq edilib

15 İyul 2020, 14:01 (GMT +4)

Bakı, 15 iyul, SalamNews. Azərbaycan Respublikasının Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi yanında Elektron Təhlükəsizlik Xidmətinə daxil olan məlumata əsasən ölkəmizin sosial şəbəkə istifadəçilərinin hesablarına kütləvi kiberhücumlar baş verir.

SalamNews
 xəbər verir ki, qurumun yaydığı məlumatda qeyd olunur ki, hücum metodlarından birində kibercinayətkarlar "Şifrəmi unutmuşam" bildirişindən istifadə edərək istifadəçilərin mobil nömrələrinə parolu bərpa et linkləri göndərir və onların hərəkətlərini izləyir. İstifadəçilər bu keçidləri sosial mediada paylaşdıqları zaman həmin keçidlərdən istifadə olunmaqla parol dəyişilir və hesab ələ keçirilir.

Elektron Təhlükəsizlik Xidməti bu həssas dövrdə vətəndaşlarımızı xüsusilə diqqətli olmağa, sosial şəbəkə hesablarının təhlükəsizliyinə ciddi yanaşmağa və hesablarını qorumaq üçün vaxt itirmədən aşağıdakı ümumi qaydalara əməl etməyə çağırır:

Şübhəli linklərə keçid etməyin!

Sosial şəbəkə hesablarının ələ keçirilməsinin ən çox yayılan səbəblərindən biri istifadəçilərin kiberdələduzuların “tələsinə” düşməsidir ("fişinq").

Kiberdələduzlar login məlumatlarını ələ keçirmək üçün müxtəlif sosial mühəndislik üsullarından istifadə etməklə istifadəçilərə cəlbedici vədlər verərək onları zərərli keçidlərə klikləməyə sövq edir. Keçidə klikləyən istifadəçi Facebook, İnstagram, Twitter və digər sosial şəbəkələrin saxta login səhifələrinə yönlədirilir və istifadəçi adı və parolunu daxil edir.

Bu cür mesajlar sosial mediada qarşınıza çıxa, e-poçtunuza göndərilə və hətta dostlarınızdan belə gələ bilər. Bu səbəbdən hər bir mesajın həqiqiliyinə şübhə ilə yanaşın.

Hesablarınıza daxil olmaq üçün brauzerdə açılan yeni səhifədə internet ünvanını əllə daxil edin.
Unutmayın, heç bir sosial şəbəkə provayderi istifadəçilərə e-poçt və ya bildiriş göndərməklə parolunu təqdim etməyi və ya hər hansı üçüncü tərəf tətbiqi yükləməyi tələb etmir.
Güclü və unikal parollardan istifadə edin!
Zəif parollar sosial şəbəkə hesablarının ələ keçirilməsinin digər ən çox yayılan səbəblərindəndir.

Sosial şəbəkə hesablarınızın hər biri üçün unikal parol seçin, onu başqa yerdə istifadə etməyin və digər şəxslərlə paylaşmayın.

Kiçik və böyük hərflərin, rəqəm və işarələrin kombinasiyasından istifadə etməklə 10-12 simvol uzunluğunda güclü parol yaradın.

Parol yaradarkən adınız, doğum tarixiniz və s. kimi fərdi məlumatlarınızdan, “parol” və s. kimi ümumi sözlərdən istifadə etməyin. Eləcə də, “12345” kimi ardıcıl rəqəmlərdən və ya “qüerty” kimi ardıcıl klaviatura düymələrindən istifadə etməyin.

Mobil nömrənizə, e-poçtunuza sosial şəbəkə hesabınızla bağlı gələn bildirişləri paylaşmayın!
Hesabınızla bağlı sizə göndərilən e-poçtları, keçidləri, bildirişləri digər şəxslərə yönləndirməyin və ya başqa yerdə paylaşmayın. Həmin bildirişlərdə hesabınızla bağlı həssas məlumatlar yer alır və hesablarınızın asanlıqla ələ keçirilməsinə imkan yaradır.

İki mərhələli autentifikasiyadan istifadə edin!

Bu, üstün təhlükəsizlik tədbiri hesab olunur və demək olar ki, bir çox sosial media platformasında tətbiq edilir. Bu funksiya aktiv edildikdə, yeni cihazdan hesabınıza giriş edildikdə, hesabla əlaqəli telefon nömrəsinə və ya e-poçta təsdiqləmə kodu göndərilir. İstifadəçi adınız və parolunuzu ələ keçirsə belə, kibercinayətkar bu kodu bilmədən hesabınıza daxil ola bilmir.
Üçüncü tərəf tətbiqlərə və saytlara hesabınıza giriş imkanı verərkən diqqətli davranın!
Çox vaxt yeni hesab yaradarkən prosesi asanlaşdırmaq məqsədilə “Facebook ilə daxil ol”, “Google ilə daxil ol” kimi seçimlər qarşımıza çıxır. Unutmayın ki, etibarlı və ya təhlükəsiz sayt və tətbiqlər bununla yanaşı başqa əsas qeydiyyat vasitəsi (məsələn, e-poçtdan istifadə) təmin edir.İlk öncə tətbiqin və ya saytın etibarlılığını araşdırın.

Həmçinin icazə verdiyiniz üçüncü-tərəf tətbiqlər üçün sosial hesabınızda hansı məlumatların əlçatan olduğunu yoxlayın. İstifadə etmədiyiniz tətbiqləri silin.
Yeniləməni unutmayın!

Brauzerinizin və əməliyyat sisteminizi mütəmadi olaraq yeniləyin. Antivirüs proqramlarından istifadə edin.

Hesabınızla əlaqəli istifadə etdiyiniz e-poçt əlçatan, mobil nömrə isə işlək olmalıdır!
Təcrübədə görünür ki, çox zaman istifadəçilər qeydiyyatdan keçərkən istifadə etdikləri e-poçtun parolunu unudur və ya işlək olmayan mobil nömrələr qeyd edirlər. Unutmayın ki, hesabınızın ələ keçirildikdə onun bərpa olunması üçün bu e-poçtdan istifadə olunur.
İctimai və ya ortaq istifadə edilən cihazlarda hesabınızdan çıxış etməyi unutmayın!
Bu zaman “Şifrəni yadda saxla” funksiyasından istifadə etməyin.
İctimai vəya başqasına məxsus wifi-dan istifadə edərək sosial şəbəkə hesablarınıza daxil olmayın.

9. Tanımadığınız şəxslərdən dostluq təkliflərini qəbul etməyin!
Kiberdələduzlar haqqınızda daha çox məlumat öyrənmək məqsədilə saxta hesablar yaradaraq sizə dostluq sorğuları və zərərli mesajlar göndərə bilər.

10. Hesabınızla bağlı şübhəli fəaliyyət aşkarladığınızda, dərhal parolunuzu yeniləyin!
Son olaraq, hesabınıza daxil ola bilmirsinizsə, təşvişə qapılmayın. Hesabınızı bərpa etmək üçün sosial şəbəkə provayderinin təlimatlarınızı izləyin və parolunuzu dəyişin.

Bu kimi hallarla qarşılaşdığınız zaman metodiki dəstək üçün www.cert.az rəsmi saytı və ya reports@cert.az e-poçtu vasitəsilə Elektron Təhlükəsizlik Xidmətinə müraciət etməyiniz xahiş olunur.


Ölkənin və dünyanın ən son xəbərləri bizim Facebook səhifəmizdə


Əlaqəli Xəbərlər

06 May 2021, 04:49 (GMT +4)
Ramazanın 23-cü gününün duası – iftar və imsak vaxtı

05 May 2021, 19:52 (GMT +4)
Şəhidlər təkcə bir millətə deyil, ümmətə məxsusdurlar (MƏQALƏ)

05 May 2021, 18:02 (GMT +4)
Myanmada etnik qruplarla qarşıdurmada 8 hərbçi öldürülüb

05 May 2021, 17:50 (GMT +4)
İsmayıllıda karantin qaydalarını pozan çay evi aşkarlanıb

05 May 2021, 17:42 (GMT +4)
TƏBİB 20-yə yaxın tibb işçisinin vəzifədən azad edilməsinə münasibət bildirib

05 May 2021, 17:37 (GMT +4)
Prezident Fikrət Qocanın vəfatı ilə bağlı nekroloq imzalayıb

05 May 2021, 17:32 (GMT +4)
İsrailin Suriyaya hava zərbələrində çoxlu sayda heyvan tələf olub (VİDEO)

05 May 2021, 17:24 (GMT +4)
Vergi Xidmətində gəlir və xərclərin düzgün rəsmiləşdirilməsi müzakirə edilib

05 May 2021, 17:15 (GMT +4)
Bakıda inşaat işlərinin 89%-ni özəl tikinti müəssisələri yerinə yetirib

05 May 2021, 17:09 (GMT +4)
Bakıda evlərdən 40 min manatlıq oğurluq edilib (VİDEO)

05 May 2021, 16:59 (GMT +4)
İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə vəhşi heyvanlarda peyvəndləmə aparılır

05 May 2021, 16:49 (GMT +4)
Şəkidə qadın tanışı tərəfindən şantaj edilib

05 May 2021, 16:35 (GMT +4)
Azərbaycanda daha 1 080 nəfər koronavirusa yoluxub, 20 nəfər vəfat edib

05 May 2021, 16:33 (GMT +4)
Ermənistan parlamentinin sədri Moskvaya səfər edəcək

05 May 2021, 16:24 (GMT +4)
Bakıda Azərbaycan və Gürcüstan XİN başçılarının təkbətək görüşü başlayıb

05 May 2021, 16:12 (GMT +4)
Xalq şairi Fikrət Qoca I Fəxri xiyabanda dəfn olunub

05 May 2021, 16:12 (GMT +4)
Ərdoğan onu təhqir edən CHP-li millət vəkilinə qarşı 250 minlik təzminat davası açıb

05 May 2021, 16:04 (GMT +4)
Talibanın Əfqanıstanın şimal-şərqində həyata keçirdiyi hücumda 8 hərbçi həlak olub

05 May 2021, 15:57 (GMT +4)
Bakı sakinini silahla hədələyən dəstə üzvləri tutulub

05 May 2021, 15:44 (GMT +4)
Guardian: AB-nin miqrasiya tədbirləri səbəbiylə 2 mindən çox insan həyatını itirib

05 May 2021, 15:38 (GMT +4)
Qarabağda döyüşən livanlı muzdlu terrorçunun cinayət işi məhkəməyə göndərilib (Rəsmi)

05 May 2021, 15:27 (GMT +4)
Kolumbiyada etiraz aksiyaları zamanı 80-dən çox insan itkin düşüb

05 May 2021, 15:20 (GMT +4)
Azərbaycanda 7 mindən artıq saxta əlillik dərəcəsi ləğv edilib

05 May 2021, 15:09 (GMT +4)
Qırğızıstan prezidenti yeni Konstitusiyanı imzalayıb

05 May 2021, 15:07 (GMT +4)
ETSN: Axşam saatlarında küləyin tədricən zəifləyəcəyi gözlənilir

05 May 2021, 14:45 (GMT +4)
Prezident Ərdoğan və Kral Salman ikitərəfli münasibətləri müzakirə edib

05 May 2021, 14:45 (GMT +4)
Suriyanın cənubunda vaxtilə qruplaşmaların olduğu bölgədə silah anbarı aşkarlanıb (FOTO)

05 May 2021, 14:42 (GMT +4)
Gürcüstanın Baş naziri Azərbaycan Prezidentini ölkəsinə səfərə dəvət edib

05 May 2021, 14:32 (GMT +4)
Azərbaycanda xarici diplomlar yeni qaydalarla tanınacaq

05 May 2021, 14:30 (GMT +4)
Çempionlar Liqasında İngiltərə rekordu qeydə alınıb

1

Saytda dərc olunmuş istənilən materiala bütün hüquqlar müəllif hüquqları barədə beynəlxalq qanunvericiliyə uyğun şəkildə qorunur. Saytda yerləşdirilmiş istənilən audio, foto və videomaterialların istifadəsinə yalnız hüquq yiyəsinin icazəsi və SalamNews saytına istinadla yol verilir.
E-mail: info@salamnews.org
Tel./Fax: (+99412) 555 1 313
(+7499) 120 63 66